Niger: Ambachtelijke kaas geeft extra inkomsten aan vrouwengroeperingen
Over enkele maanden zal in de straten van de Nigerese hoofdstad Niamey verse kaas te koop zijn. Die wordt vervaardigd door de mini zuivelbedrijfjes van het project 'Gezonde Melk voor Niger'. In deze melkverwerkingsbedrijfjes zijn vrouwen baas.
We bevinden ons in de mini-melkerij Ballitari, in een wijk aan de stadsrand van Niamey. Het gebouw is wit, net zoals de melk die hier verkocht wordt. Binnenin maken de vrouwen van de groepering Ballitari hun rekeningen. 10u30: de eerste melkverzamelaar klopt aan de deur. Hij haalt het zadel van zijn fiets, maakt een grote en twee kleine gele jerrycans los en zet ze neer aan de ingang. Verboden toegang: hier heersen de vrouwen. De melkverzamelaar zal elders moeten wachten tot de vrouwen alle nodige tests op zijn melk hebben uitgevoerd. Want deze dames kopen niet zomaar om het even wat van om het even wie. Melk die hier gekocht en verkocht wordt, is gezonde melk.
Hygiëne voor alles
Op de binnenkoer van de melkerij gonst het van de bedrijvigheid. Twee oudere vouwen met een spons in de hand schieten in gang. Hun taak bestaat erin potten en emmers schoon te maken en te desinfecteren. Twee anderen steken het houtvuur aan waarop de melk straks gekookt zal worden. Nog twee andere vrouwen gaan met spuiten, alcohol en gasflessen aan de slag en controleren de kwaliteit van de afgenomen melkmonsters uit de jerrycans. Ze zoeken uit of de melk schadelijke microorganismen bevat die de gezondheid van de verbruiker zouden kunnen schaden. Test geslaagd, melk aanvaard en gekocht. De melk wordt twee keer gefilterd en komt dan in een grote inox ketel op het houtvuur.
Samen staan we sterker
Voor de vrouwen de melk verwerken, wordt hij eerst gepasteuriseerd. „Vroeger werkten we allemaal individueel bij ons thuis,” vertelt Zenabou Djadjé, secretaris van de groepering Ballitari. “Vaak ging onze productie verloren, omdat de melk slecht werd en omdat we weinig ervaring hadden. Vandaag werken we samen in dit zuivelbedrijfje. Dankzij de vormingen die we mochten volgen, gaat er veel minder melk verloren. We hebben nu iets meer geld om ons gezin te onderhouden of om onze kinderen naar school te sturen.
Extra inkomsten door kaas
Na de controle van de melk volgt de verwerking, waarna ze op de markt verhandeld zal worden. De gepasteuriseerde melk wordt vers verkocht, gestremd of in de vorm van boter, en weldra zullen de vrouwen hun productengamma uitbreiden met kaas. Zowaar een kleine revolutie! Momenteel wordt de lokale kaas getest en geëvalueerd bij de bevolking. De eerste resultaten zijn goed, en de kaas krijgt goede reacties. „We willen dat 2008 met kaas afsluit!” stelt Dr. Boukary Abdou Razac, hoofd van het project 'Gezonde Melk voor Niger'. De vrouwen reageren heel enthousiast op deze uitspraak. „Het voedsel is duur en onze families hebben veel moeilijkheden, vertelt Zenabou Soumana, de voorzitster van de groepering. "Nu we kaas kunnen maken, zal onze situatie misschien veranderen. De productie en de verkoop van kaas zullen immers extra inkomsten opleveren."
Van 10 naar 50 liter melk per dag
Deze vrouwen zijn slechts een radertje van alle mensen die wel varen bij het project. Toen 'Gezonde Melk voor Niger' in 2005 opstartte, werd 25 % van de melk die in periferie van Niamey geproduceerd werd, geweigerd door de moderne zuivelfabrieken. Drie jaar en veel opleidingen later, is dit aantal gezakt tot 2 %. 1600 melkproducenten, 120 melkinzamelaars en 4 vrouwengroeperingen halen hier hun voordeel uit. Maar niet enkel de kwaliteit van de melk is verbeterd. Ook de gunstige effecten op de gezondheid zijn onmiskenbaar. Bij de meeste begunstigden is de levensstandaard gevoelig gestegen. Vroeger verwerkten de vrouwen 1 tot 10 liter melk per dag, momenteel kan dat oplopen tot 50 liter. De inzamelaars verplaatsen zich nu op twee wielen, op fietsen die door het project gefinancierd worden. Zij kunnen nu 50 liter per dag vervoeren, tegenover 20 enkele jaren geleden. Wie weet zien we binnenkort in de straten van Niamey fietsers rondrijden met stapels kaas op hun bagagerek ...
